ran'da 15 günü geride bırakan eylemlerde sokaklar göstericilerle doldu. Riyaldeki sert değer kaybı ve ekonomik sorunlara tepki gösteren esnaf, büyük şehirlerde kepenk kapattı. Eylemler, başlangıçta küçük kitlelerin bir araya gelerek tepkilerini dile getirdiği gündüz gösterileriyken, kısa sürede rejime karşı bir isyan dalgasına dönüştü. Protestocular güvenlik görevlilerini öldürdü, polise ait binaları ateşe verdi ve devlet kurumlarını hedef aldı. Tahran yönetimi, göstericilere sert karşılık verdi. Ülkede çok sayıda protestocunun gözaltına alındığı ve yüzlerce kişinin öldürüldüğü öne sürüldü.
ABD ve İsrail, İran'da hükümetin düşmesi için devrede olduğunu gizlemiyor. ABD Başkanı Donald Trump, eylemlerin henüz ciddi bir boyut kazanmadığı ilk günlerinde, göstericilere müdahale edilmesi durumunda İran'a saldıracaklarını söylemişti. Trump, bugün yaptığı açıklamada ise İran'a karşı harekete geçebileceklerini bildirdi. Tahran, saldırıya uğraması durumunda ABD ve İsrail'e ait askeri ve ekonomik tesislerin meşru hedef olacağını duyurdu. İsrail'in bölgede; kendi güdümünde, zayıf ve bölünmüş ülkeler oluşturmaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe ve Dr. Çağatay Balcı, Hürriyet'e yaptığı açıklamalarda, Türkiye'nin bölgede olası bir savaş ve karışıklıktan doğrudan etkileneceğini kaydetti.
'BU PROTESTOLARI FARKLI KILAN TRUMP OLDU'
İran Araştırmaları Merkezi analisti Dr. Çağatay Balcı, protestolarla "Bu tür halk hareketleri İran'da tırnak içinde bir kronik sorun. Yani 1999'dan itibaren çeşitli periyotlarla bu tür halk hareketleri yaşandı" yorumunda bulundu.
Akademisyen isim "Örneğin 2009'da Ahmedinejad'ın kazandığı cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde yaşananlar bunun kat kat fazlasıydı. İşte o zaman yeşil hareketten bahsediyorduk. Örneğin 2017 ve sonrası, özellikle 2022'deki Mesha Emini gösterileri ve İran'ın gösterilere sert müdahalesi aslında alışılmamış bir durum değil İran açısından. Burada bu süreci istisnai kılan husus Trump'ın açıklamaları oldu." dedi.
ASKERİ MÜDAHALE OLASILIĞI
Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe, ABD Başkanı Trump'ın açıklamalarının ciddi bir adım olduğunu bildirdi. Gökçe'ye göre, İran'daki gösterilerin şiddetlenmesi ve dış müdahale iddiaları, ABD'nin askeri seçenekleri devreye sokması için bir zemin oluşturuyor. Ancak Gökçe, bu müdahalenin geleneksel bir işgal ya da geniş çaplı bir kara harekatı şeklinde olmayacağı görüşünde.
ABD'nin İran'da askeri ve siyasi liderlere yönelik bir dizi operasyon düzenleyebileceğini söyleyen Gökçe, şu ifadeleri kullandı:
"ABD Başkanı Trump, İran'da ekonomi temelli başlayan gösterilerin dışarıdan müdahaleyle şiddetinin artması üzerine İran yönetimini uyararak göstericilere yönelik şiddetin artması durumunda müdahale edeceklerini açıkladı. Ve halen bununla ilgili ciddi askeri hazırlıklarının ve müdahale seçeneklerini üzerinde çalıştıklarını belirtti. ABD'nin İran'a askeri müdahale olasılığı yüksek. Müdahale şimdilik kara operasyonu şeklinde gerçekleşmez. Hava saldırıları, askeri ve siyasi liderler nezdinde suikast girişimleri, siber saldırılar şeklinde gerçekleşme ihtimali oldukça yüksek."
İhbar Hattı
02244481104
